รับบุตรบุญธรรมในไทยมีขั้นตอนอย่างไร

เส้นทางการทำงานของกรณีนี้

ตรวจสถานะทางกฎหมายของบุตร → เลือกช่องทางรับรองบุตรที่เหมาะกับข้อเท็จจริง → ยื่นต่อสำนักทะเบียนหรือศาล → บันทึกทางทะเบียนราษฎร → จัดเอกสารเพื่อใช้เรื่องสัญชาติ หนังสือเดินทาง หรือวีซ่า

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มงาน

• สูติบัตรของบุตรฉบับคัดรับรองล่าสุด
• ทะเบียนบ้านที่บุตรมีชื่ออยู่
• บัตรประจำตัวประชาชนของมารดา และหนังสือเดินทางของบิดากรณีเป็นชาวต่างชาติ
• ทะเบียนสมรสหรือเอกสารแสดงสถานะการสมรสของบิดามารดา
• หนังสือแสดงความยินยอมของมารดาและของบุตรตามที่กฎหมายกำหนด
• หลักฐานความสัมพันธ์และการอุปการะ เช่น รูปถ่าย หลักฐานการโอนเงิน บันทึกการติดต่อ

ขอบเขตงานของ “รับบุตรบุญธรรมในไทยมีขั้นตอนอย่างไร”

รับบุตรบุญธรรมในไทยมีขั้นตอนอย่างไร อยู่ในกลุ่มงาน รับรองบุตร อำนาจปกครอง และรับบุตรบุญธรรม ซึ่งมีฐานอำนาจตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ลักษณะบิดามารดากับบุตร และกฎหมายว่าด้วยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม การกำหนดขอบเขตงานให้ตรงตั้งแต่ต้นสำคัญกว่าความเร็ว เพราะหน่วยงานปลายทางเป็นผู้กำหนดว่าจะรับเอกสารหรือกระบวนการรูปแบบใด

อำนาจปกครองกำหนดว่าใครมีสิทธิให้ความยินยอมแทนผู้เยาว์ เช่น การทำหนังสือเดินทาง การเดินทางออกนอกประเทศ และการทำนิติกรรมบางประเภท

อำนาจปกครองกำหนดว่าใครมีสิทธิให้ความยินยอมแทนผู้เยาว์ เช่น การทำหนังสือเดินทาง การเดินทางออกนอกประเทศ และการทำนิติกรรมบางประเภท

อำนาจปกครองกำหนดว่าใครมีสิทธิให้ความยินยอมแทนผู้เยาว์ เช่น การทำหนังสือเดินทาง การเดินทางออกนอกประเทศ และการทำนิติกรรมบางประเภท

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเริ่มดำเนินการ

เมื่อบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันภายหลัง บุตรที่เกิดก่อนย่อมเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

เมื่อบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันภายหลัง บุตรที่เกิดก่อนย่อมเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

เมื่อบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันภายหลัง บุตรที่เกิดก่อนย่อมเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

เมื่อบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันภายหลัง บุตรที่เกิดก่อนย่อมเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

เมื่อบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันภายหลัง บุตรที่เกิดก่อนย่อมเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ลำดับขั้นตอนที่ใช้จริง

ตรวจสถานะทางกฎหมายของบุตร → เลือกช่องทางรับรองบุตรที่เหมาะกับข้อเท็จจริง → ยื่นต่อสำนักทะเบียนหรือศาล → บันทึกทางทะเบียนราษฎร → จัดเอกสารเพื่อใช้เรื่องสัญชาติ หนังสือเดินทาง หรือวีซ่า

การรับบุตรบุญธรรมที่มีองค์ประกอบต่างประเทศมีขั้นตอนเพิ่มเติมและอยู่ในความดูแลของหน่วยงานที่รับผิดชอบตามกฎหมาย

การรับบุตรบุญธรรมที่มีองค์ประกอบต่างประเทศมีขั้นตอนเพิ่มเติมและอยู่ในความดูแลของหน่วยงานที่รับผิดชอบตามกฎหมาย

การรับบุตรบุญธรรมที่มีองค์ประกอบต่างประเทศมีขั้นตอนเพิ่มเติมและอยู่ในความดูแลของหน่วยงานที่รับผิดชอบตามกฎหมาย

การรับบุตรบุญธรรมที่มีองค์ประกอบต่างประเทศมีขั้นตอนเพิ่มเติมและอยู่ในความดูแลของหน่วยงานที่รับผิดชอบตามกฎหมาย

คำแนะนำก่อนใช้บริการ

• ตรวจสถานะบุตรตามกฎหมายก่อนวางแผนเรื่องวีซ่า สัญชาติ หรือมรดก เพราะทุกเรื่องอ้างอิงสถานะนี้
• ถ้าฝ่ายใดอยู่ต่างประเทศ ให้เตรียมหนังสือให้ความยินยอมที่รับรองลายมือชื่ออย่างถูกช่องทางไว้ล่วงหน้า
• เก็บหลักฐานการอุปการะอย่างต่อเนื่อง เพราะเป็นพยานหลักฐานที่ศาลและหน่วยงานให้น้ำหนัก
• วางแผนเอกสารชุดเดียวให้ใช้ได้หลายปลายทาง เช่น ทำคำแปลรับรองพร้อมกันหลายชุดตั้งแต่ต้น
• กรณีบุตรบุญธรรมที่มีองค์ประกอบต่างประเทศ ให้ตรวจข้อกำหนดของประเทศปลายทางควบคู่กับกฎหมายไทย

ข้อควรระวัง

• เข้าใจว่าใส่ชื่อบิดาในสูติบัตรแล้วมีอำนาจปกครองทันที
• พาบุตรผู้เยาว์เดินทางออกนอกประเทศโดยไม่มีหนังสือยินยอมจากผู้มีอำนาจปกครองอีกฝ่าย
• ยื่นวีซ่าติดตามบุตรโดยยังไม่มีเอกสารสถานะบุตรที่หน่วยงานปลายทางยอมรับ
• ปล่อยให้การสะกดชื่อบุตรในเอกสารไทยกับต่างประเทศไม่ตรงกันจนต้องแก้ย้อนหลัง

สาเหตุที่งานถูกตีกลับหรือล่าช้าบ่อยที่สุด

• ยื่นจดทะเบียนรับรองบุตรโดยไม่มีความยินยอมครบตามที่กฎหมายกำหนด
• ข้อมูลชื่อบิดาในสูติบัตรไม่ตรงกับหนังสือเดินทางและไม่มีเอกสารอธิบายความต่าง
• ไม่มีเอกสารแสดงสถานะการสมรสของบิดามารดาในช่วงเวลาที่บุตรเกิด
• คำแปลเอกสารต่างประเทศไม่ผ่านช่องทางรับรองที่หน่วยงานยอมรับ
• ยื่นเรื่องต่างประเทศโดยยังไม่ได้บันทึกสถานะบุตรในทะเบียนราษฎรไทยให้ตรงกันก่อน

อภิธานศัพท์ที่ใช้ในงานนี้

บันทึกฐานะแห่งครอบครัว

การบันทึกข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสถานะครอบครัวที่เกิดขึ้นในต่างประเทศไว้ในทะเบียนของไทย

คร.3

ใบสำคัญการสมรสที่มอบให้คู่สมรสเมื่อจดทะเบียนสมรสแล้ว

Apostille

หนังสือรับรองตามอนุสัญญา Hague ใช้แทนการรับรองซ้ำที่สถานทูตระหว่างประเทศภาคี มีผลกับไทยตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2567

ทายาทโดยธรรม

ผู้มีสิทธิรับมรดกตามลำดับที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 กำหนด

รับรองบุตร

การดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อให้บุตรเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดา

คร.6

ทะเบียนหย่าที่นายทะเบียนจัดทำเมื่อมีการจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม

คร.2

ทะเบียนสมรสที่นายทะเบียนจัดทำไว้ ใช้คัดสำเนารับรองเพื่ออ้างอิงสถานะการสมรส

ผู้จัดการมรดก

บุคคลที่ศาลมีคำสั่งตั้งให้จัดการรวบรวมและแบ่งทรัพย์มรดกตามกฎหมาย

แหล่งอ้างอิงปฐมภูมิ

• งานทะเบียนครอบครัวและทะเบียนราษฎร ตาม พ.ร.บ.จดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2478 และ พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 — กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
• กระบวนพิจารณาคดีครอบครัวและคดีมรดกในศาลเยาวชนและครอบครัว/ศาลแพ่ง — สำนักงานศาลยุติธรรม
• งานนิติกรณ์ รับรองเอกสาร และ Apostille (มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย 22 ธันวาคม 2567) — กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

ตรวจทานข้อมูลเมื่อ 2026-08