เอกสารของชาวญี่ปุ่นต้องแปลและรับรองที่ใดก่อนยื่นอำเภอ

เส้นทางเอกสารของกรณีนี้

หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตฝ่ายต่างชาติ → แปลเป็นภาษาไทย → นิติกรณ์ที่กรมการกงสุล → จดทะเบียนสมรสที่อำเภอ/เขตพร้อมพยาน → คัดสำเนารับรอง → แปลและ Apostille สำหรับใช้ต่างประเทศ

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารที่ต้องเตรียม

• ร่างสัญญาก่อนสมรส หากต้องการจดแจ้งพร้อมการจดทะเบียนสมรส (ทำภายหลังไม่ได้)
• ชื่อประเทศและหน่วยงานที่จะใช้เอกสารต่อ เพื่อกำหนดเส้นทาง Apostille หรือรับรองสถานทูต
• สูติบัตรบุตร (ถ้ามี) พร้อมคำแปล สำหรับการยื่นวีซ่าครอบครัวในภายหลัง
• วันเป้าหมายที่ต้องการจดทะเบียน เพื่อนับถอยหลังจัดคิวสถานทูตและคิวรับรองเอกสาร
• หนังสือเดินทางของฝ่ายต่างชาติ (เล่มจริง) พร้อมสำเนาหน้าข้อมูลและหน้าตราประทับเข้าเมืองล่าสุด
• บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านฉบับจริงของฝ่ายสัญชาติไทย
• หนังสือรับรองสถานภาพการสมรส (Affirmation of Freedom to Marry) จากสถานทูตของฝ่ายต่างชาติในประเทศไทย
• คำแปลภาษาไทยของหนังสือรับรองสถานภาพ พร้อมการรับรองจากกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

หนังสือรับรองสถานภาพการสมรสจากสถานทูต (Affirmation of Freedom to Marry)

หัวใจของเคสคู่ไทย–ต่างชาติคือหนังสือรับรองว่าฝ่ายต่างชาติมีสิทธิสมรสได้ ออกโดยสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลของประเทศนั้นในประเทศไทย แต่ละสถานทูตกำหนดรูปแบบและวิธีนัดหมายของตนเอง บางแห่งให้ผู้ร้องสาบานตนต่อหน้าเจ้าหน้าที่กงสุล บางแห่งรับรองลายมือชื่อบนแบบฟอร์มที่ผู้ร้องกรอกเอง และบางแห่งกำหนดให้แสดงหลักฐานการหย่าหรือใบมรณบัตรประกอบ

หนังสือฉบับนี้มักออกเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาของประเทศนั้น จึงต้องแปลเป็นภาษาไทยและนำไปรับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ก่อนยื่นต่อนายทะเบียน ค่าธรรมเนียมนิติกรณ์ตามประกาศคือ 200 บาทต่อฉบับสำหรับบริการปกติ และ 400 บาทต่อฉบับสำหรับบริการด่วน

ข้อควรระวังที่พบบ่อยคือ นายทะเบียนหลายแห่งกำหนดอายุเอกสารของหนังสือรับรองสถานภาพ (มักนับจากวันที่สถานทูตออก) จึงไม่ควรขอเอกสารล่วงหน้านานเกินไป และควรยืนยันกำหนดวันจดทะเบียนก่อนเริ่มเดินเรื่องรับรอง

การแปลเอกสารสมรสให้ผ่านทั้งอำเภอและปลายทางต่างประเทศ

คำแปลที่ใช้กับงานทะเบียนต้องยึดการสะกดชื่อให้ตรงกับหนังสือเดินทางและเอกสารทะเบียนราษฎรทุกฉบับในชุดเดียวกัน ชื่อที่สะกดต่างกันเพียงตัวอักษรเดียวระหว่างคำแปลหนังสือเดินทางกับคำแปลหนังสือรับรองสถานภาพ เป็นสาเหตุการตีกลับที่พบมากที่สุด

ประเทศไทยไม่มีทะเบียน “นักแปลสาบานตน” ตามกฎหมาย คำแปลจึงได้รับการยอมรับด้วยคำรับรองของผู้แปลที่ระบุตัวตนและข้อมูลติดต่อที่ตรวจสอบย้อนได้ ประกอบกับการรับรองของกรมการกงสุลเมื่อหน่วยงานผู้รับกำหนด

เมื่อจดทะเบียนเสร็จและต้องนำใบสำคัญการสมรสไปใช้ต่างประเทศ ลำดับที่ถูกต้องคือ คัดสำเนาที่อำเภอรับรองถูกต้อง → แปลเป็นภาษาปลายทาง → รับรองคำแปล → ยื่นนิติกรณ์หรือ Apostille ที่กรมการกงสุล → (เฉพาะปลายทางนอกภาคีกรุงเฮก) รับรองต่อที่สถานทูตปลายทาง

นิติกรณ์และ Apostille สำหรับเอกสารการสมรส

กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เป็นหน่วยงานเดียวในประเทศไทยที่ออกนิติกรณ์และ Apostille อนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1961 มีผลกับประเทศไทยตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2024 ทำให้เอกสารที่ส่งไปยังรัฐภาคีจบขั้นตอนที่ Apostille โดยไม่ต้องรับรองซ้ำที่สถานทูตปลายทาง

เอกสารที่มักต้องรับรองในงานสมรส ได้แก่ คำแปลหนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูต (ขาเข้า) และคำแปลใบสำคัญการสมรส ทะเบียนสมรส ทะเบียนบ้าน หรือใบเปลี่ยนชื่อสกุล (ขาออก) ค่าธรรมเนียมตามประกาศกระทรวงการต่างประเทศคือ 200 บาทต่อฉบับ (ปกติ) และ 400 บาทต่อฉบับ (ด่วน) ซึ่งเป็นค่าธรรมเนียมของราชการ แยกจากค่าบริการดำเนินการ

ควรตรวจสถานะรัฐภาคีจากตารางสถานะของ HCCH ในวันที่ดำเนินการจริง เพราะรายชื่อรัฐภาคีและข้อคัดค้านระหว่างรัฐเปลี่ยนแปลงได้ และการรับรองผิดชั้นทำให้ต้องเดินเรื่องใหม่ทั้งชุด

จากทะเบียนสมรสสู่วีซ่าคู่สมรส

ทะเบียนสมรสเป็นเพียงหลักฐานความสัมพันธ์ ไม่ใช่สิทธิในการเข้าเมือง แต่ละประเทศกำหนดประเภทวีซ่า เอกสาร และเกณฑ์ของตนเอง เช่น เกณฑ์รายได้หรือเงินฝาก หลักฐานที่พักอาศัย หลักฐานความสัมพันธ์ที่แท้จริง และการตรวจสุขภาพหรือประวัติอาชญากรรม เกณฑ์เหล่านี้เปลี่ยนแปลงบ่อย จึงต้องตรวจจากเว็บไซต์ทางการของหน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองปลายทางในวันที่ยื่นจริง

สิ่งที่เหมือนกันแทบทุกปลายทางคือ ชุดเอกสารไทยต้องแปลเป็นภาษาที่หน่วยงานปลายทางยอมรับ และผ่านการรับรองตามชั้นที่กำหนด เอกสารที่มักถูกขอ ได้แก่ ใบสำคัญการสมรส ทะเบียนสมรสฉบับคัดรับรอง ทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน สูติบัตรบุตร (ถ้ามี) และหลักฐานการหย่าหรือมรณบัตรของการสมรสครั้งก่อน

สำหรับชาวต่างชาติที่จะอยู่ในประเทศไทยกับคู่สมรสสัญชาติไทย ช่องทางปกติคือวีซ่า Non-Immigrant ประเภท O แล้วยื่นขออยู่ต่อรายปีที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง โดยเกณฑ์ทางการเงินและเอกสารประกอบเป็นไปตามระเบียบและคำสั่งของสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ใช้บังคับในขณะยื่น

สาเหตุที่เอกสารถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• ส่งเอกสารไปรับรองที่สถานทูตปลายทางทั้งที่ประเทศนั้นเป็นรัฐภาคีอนุสัญญากรุงเฮกและจบที่ Apostille แล้ว
• ทำสัญญาก่อนสมรสหลังจดทะเบียนแล้ว ซึ่งไม่มีผลตามกฎหมายไทย
• แปลเป็นภาษาที่หน่วยงานปลายทางไม่ยอมรับ ทำให้ต้องแปลใหม่ทั้งชุด
• ชื่อ-นามสกุลในคำแปลสะกดไม่ตรงกับหนังสือเดินทางหรือทะเบียนราษฎร แม้ต่างเพียงตัวอักษรเดียว
• หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตเกินอายุที่นายทะเบียนหรือหน่วยงานปลายทางกำหนด
• นำเอกสารไปยื่นที่อำเภอโดยยังไม่ผ่านการรับรองที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

อภิธานศัพท์งานทะเบียนครอบครัว

สัญญาก่อนสมรส

ข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินที่ต้องทำเป็นหนังสือและจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมการจดทะเบียน จึงจะมีผลตามกฎหมายไทย

วีซ่า Non-Immigrant O (คู่สมรส)

ประเภทวีซ่าที่ชาวต่างชาติใช้พำนักในไทยโดยอาศัยความสัมพันธ์กับคู่สมรสสัญชาติไทย โดยการขออยู่ต่อเป็นอำนาจของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

ทะเบียนสมรส (คร.2)

บันทึกการสมรสที่นายทะเบียนจัดทำและเก็บไว้ในระบบทะเบียน คัดสำเนาฉบับรับรองได้ที่สำนักทะเบียน

ใบสำคัญการสมรส (คร.3)

เอกสารที่นายทะเบียนออกให้คู่สมรสเป็นหลักฐานการสมรส และเป็นฉบับที่หน่วยงานต่างประเทศขอมากที่สุด

Affirmation of Freedom to Marry

หนังสือรับรองว่าผู้ร้องมีสิทธิสมรสได้ ออกโดยสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศฝ่ายต่างชาติในประเทศไทย