ข้อควรระวังสำคัญของการย้ายชื่อเข้าทะเบียนบ้านและบัตรประชาชนหลังสมรส มีอะไรบ้าง

เส้นทางเอกสารของกรณีนี้

หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตฝ่ายต่างชาติ → แปลเป็นภาษาไทย → นิติกรณ์ที่กรมการกงสุล → จดทะเบียนสมรสที่อำเภอ/เขตพร้อมพยาน → คัดสำเนารับรอง → แปลและ Apostille สำหรับใช้ต่างประเทศ

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารที่ต้องเตรียม

• หนังสือรับรองสถานภาพการสมรส (Affirmation of Freedom to Marry) จากสถานทูตของฝ่ายต่างชาติในประเทศไทย
• คำแปลภาษาไทยของหนังสือรับรองสถานภาพ พร้อมการรับรองจากกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
• หลักฐานการสิ้นสุดการสมรสเดิม เช่น ใบสำคัญการหย่า คำพิพากษาถึงที่สุด หรือใบมรณบัตร พร้อมคำแปล
• พยานสองคนพร้อมบัตรประจำตัวที่ใช้ได้จริงในวันจดทะเบียน
• ใบเปลี่ยนชื่อหรือเปลี่ยนนามสกุล หากชื่อในเอกสารแต่ละฉบับไม่ตรงกัน
• ล่าม หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่เข้าใจภาษาไทย ตามที่นายทะเบียนกำหนด
• ร่างสัญญาก่อนสมรส หากต้องการจดแจ้งพร้อมการจดทะเบียนสมรส (ทำภายหลังไม่ได้)
• ชื่อประเทศและหน่วยงานที่จะใช้เอกสารต่อ เพื่อกำหนดเส้นทาง Apostille หรือรับรองสถานทูต

สิ่งที่ต้องทำต่อหลังจดทะเบียนสมรส

หลังได้ใบสำคัญการสมรสแล้ว งานที่ตามมาคือปรับปรุงเอกสารประจำตัวให้สอดคล้องกัน แจ้งสถานะต่อสถานทูตของฝ่ายต่างชาติหากประเทศนั้นกำหนด และจัดชุดเอกสารแปล-รับรองสำหรับการยื่นวีซ่าหรือสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ

หากวางแผนย้ายถิ่นฐาน ควรเก็บหลักฐานความสัมพันธ์อย่างเป็นระบบตั้งแต่ต้น เช่น หลักฐานการติดต่อ การเดินทางร่วมกัน และที่อยู่ร่วมกัน เพราะหน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองหลายประเทศพิจารณาความต่อเนื่องของหลักฐานมากกว่าปริมาณ

เอกสารที่ผ่านการรับรองมีอายุการยอมรับตามที่หน่วยงานปลายทางกำหนด จึงไม่ควรรับรองล่วงหน้านานเกินไปก่อนวันยื่นจริง

งานทะเบียนราษฎรที่เกี่ยวเนื่องกับการสมรส

หลังจดทะเบียนสมรส งานทะเบียนที่มักตามมาคือการแก้ไขทะเบียนบ้าน การเปลี่ยนคำนำหน้าหรือนามสกุล การขอหนังสือรับรองสถานภาพการสมรสเพื่อใช้ต่างประเทศ และการคัดสำเนาทะเบียนสมรสฉบับรับรอง ซึ่งทั้งหมดดำเนินการที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต

เอกสารทะเบียนราษฎรไทยที่จะใช้ต่างประเทศต้องเป็นฉบับคัดรับรองใหม่ ไม่ใช่สำเนาถ่ายเอกสารเก่า เพราะกรมการกงสุลรับรองบนเอกสารที่มีลายมือชื่อเจ้าหน้าที่ที่ตรวจสอบได้ในระบบเท่านั้น

หากมีบุตรร่วมกัน ควรจัดชุดเอกสารสูติบัตรและหนังสือรับรองการเกิดไปพร้อมกัน เพราะปลายทางมักขอชุดครอบครัวทั้งหมดในคราวเดียว

การมอบอำนาจให้ดำเนินการแทน

การจดทะเบียนสมรสต้องมาแสดงตนด้วยตนเองทั้งสองฝ่าย มอบอำนาจให้ผู้อื่นจดแทนไม่ได้ แต่ขั้นตอนเอกสารรอบข้าง เช่น การยื่นรับรองที่กรมการกงสุล การคัดสำเนาทะเบียน หรือการรับเอกสารคืน สามารถมอบอำนาจให้ผู้แทนดำเนินการได้

หนังสือมอบอำนาจต้องระบุขอบเขตให้ชัดเจนว่ามอบอำนาจให้ทำการใด ที่หน่วยงานใด พร้อมแนบสำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ หากผู้มอบอำนาจอยู่ต่างประเทศ มักต้องให้เจ้าหน้าที่กงสุลไทยหรือผู้มีอำนาจรับรองลายมือชื่อรับรองก่อน

เราจะแจ้งล่วงหน้าเสมอว่าขั้นตอนใดมอบอำนาจได้และขั้นตอนใดต้องมาเอง เพื่อให้คู่สมรสวางแผนวันเดินทางได้แม่นยำ

ความยินยอมและกรณีผู้เยาว์

ความยินยอมของทั้งสองฝ่ายต้องเป็นความยินยอมที่แท้จริงและแสดงต่อหน้านายทะเบียน หากมีข้อสงสัยว่าฝ่ายใดไม่เข้าใจภาษาหรือถูกกดดัน นายทะเบียนมีอำนาจสอบถามเพิ่มเติมหรือขอให้มีล่าม

กรณีอายุต่ำกว่า 18 ปี ต้องได้รับอนุญาตจากศาลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขแล้ว โดยศาลพิจารณาเหตุผลเป็นรายกรณี ไม่ใช่การให้ความยินยอมของผู้ปกครองเพียงอย่างเดียว

เอกสารความยินยอมหรือคำสั่งศาลที่ออกในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองจากต้นทางและแปลเป็นภาษาไทยตามเส้นทางเดียวกับเอกสารต่างประเทศฉบับอื่น

สาเหตุที่เอกสารถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• ส่งเอกสารไปรับรองที่สถานทูตปลายทางทั้งที่ประเทศนั้นเป็นรัฐภาคีอนุสัญญากรุงเฮกและจบที่ Apostille แล้ว
• ทำสัญญาก่อนสมรสหลังจดทะเบียนแล้ว ซึ่งไม่มีผลตามกฎหมายไทย
• แปลเป็นภาษาที่หน่วยงานปลายทางไม่ยอมรับ ทำให้ต้องแปลใหม่ทั้งชุด
• ชื่อ-นามสกุลในคำแปลสะกดไม่ตรงกับหนังสือเดินทางหรือทะเบียนราษฎร แม้ต่างเพียงตัวอักษรเดียว
• หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตเกินอายุที่นายทะเบียนหรือหน่วยงานปลายทางกำหนด
• นำเอกสารไปยื่นที่อำเภอโดยยังไม่ผ่านการรับรองที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

อภิธานศัพท์งานทะเบียนครอบครัว

สัญญาก่อนสมรส

ข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินที่ต้องทำเป็นหนังสือและจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมการจดทะเบียน จึงจะมีผลตามกฎหมายไทย

วีซ่า Non-Immigrant O (คู่สมรส)

ประเภทวีซ่าที่ชาวต่างชาติใช้พำนักในไทยโดยอาศัยความสัมพันธ์กับคู่สมรสสัญชาติไทย โดยการขออยู่ต่อเป็นอำนาจของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

ทะเบียนสมรส (คร.2)

บันทึกการสมรสที่นายทะเบียนจัดทำและเก็บไว้ในระบบทะเบียน คัดสำเนาฉบับรับรองได้ที่สำนักทะเบียน

ใบสำคัญการสมรส (คร.3)

เอกสารที่นายทะเบียนออกให้คู่สมรสเป็นหลักฐานการสมรส และเป็นฉบับที่หน่วยงานต่างประเทศขอมากที่สุด

Affirmation of Freedom to Marry

หนังสือรับรองว่าผู้ร้องมีสิทธิสมรสได้ ออกโดยสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศฝ่ายต่างชาติในประเทศไทย