ชาวนิวซีแลนด์ต้องใช้เอกสารรับรองสถานภาพชนิดใด

เส้นทางเอกสารของกรณีนี้

หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตฝ่ายต่างชาติ → แปลเป็นภาษาไทย → นิติกรณ์ที่กรมการกงสุล → จดทะเบียนสมรสที่อำเภอ/เขตพร้อมพยาน → คัดสำเนารับรอง → แปลและ Apostille สำหรับใช้ต่างประเทศ

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารที่ต้องเตรียม

• สูติบัตรบุตร (ถ้ามี) พร้อมคำแปล สำหรับการยื่นวีซ่าครอบครัวในภายหลัง
• วันเป้าหมายที่ต้องการจดทะเบียน เพื่อนับถอยหลังจัดคิวสถานทูตและคิวรับรองเอกสาร
• หนังสือเดินทางของฝ่ายต่างชาติ (เล่มจริง) พร้อมสำเนาหน้าข้อมูลและหน้าตราประทับเข้าเมืองล่าสุด
• บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านฉบับจริงของฝ่ายสัญชาติไทย
• หนังสือรับรองสถานภาพการสมรส (Affirmation of Freedom to Marry) จากสถานทูตของฝ่ายต่างชาติในประเทศไทย
• คำแปลภาษาไทยของหนังสือรับรองสถานภาพ พร้อมการรับรองจากกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
• หลักฐานการสิ้นสุดการสมรสเดิม เช่น ใบสำคัญการหย่า คำพิพากษาถึงที่สุด หรือใบมรณบัตร พร้อมคำแปล
• พยานสองคนพร้อมบัตรประจำตัวที่ใช้ได้จริงในวันจดทะเบียน

ความแตกต่างตามสัญชาติของคู่สมรสฝ่ายต่างชาติ

ขั้นตอนฝั่งไทยเหมือนกันทุกสัญชาติ แต่ขั้นตอนฝั่งสถานทูตต่างกันมาก ทั้งวิธีจองคิว เอกสารประกอบ ระยะเวลารอ และภาษาที่ออกเอกสาร บางสถานทูตออกหนังสือรับรองให้ในวันเดียวหลังนัดหมาย บางแห่งต้องตรวจสอบทะเบียนราษฎรของประเทศตนก่อนจึงใช้เวลาหลายสัปดาห์ และบางแห่งไม่ออกหนังสือรับรองแต่ให้ใช้เอกสารทะเบียนราษฎรของประเทศตนแทน

สำหรับประเทศที่ไม่มีสถานทูตในประเทศไทย ต้องใช้เอกสารที่ออกในประเทศต้นทางแล้วผ่านการรับรองมาแล้ว โดยรัฐภาคีอนุสัญญากรุงเฮกใช้ Apostille ส่วนประเทศนอกภาคีต้องผ่านกระทรวงการต่างประเทศของประเทศนั้นและสถานเอกอัครราชทูตไทยที่ดูแลเขตนั้น จากนั้นจึงนำมาแปลและรับรองในประเทศไทย

เราจึงเริ่มงานทุกเคสด้วยการยืนยันสัญชาติ สถานะการสมรสเดิม และประเทศที่จะใช้เอกสารต่อ เพราะสามข้อนี้กำหนดเส้นทางเอกสารทั้งหมด

การมอบอำนาจให้ดำเนินการแทน

การจดทะเบียนสมรสต้องมาแสดงตนด้วยตนเองทั้งสองฝ่าย มอบอำนาจให้ผู้อื่นจดแทนไม่ได้ แต่ขั้นตอนเอกสารรอบข้าง เช่น การยื่นรับรองที่กรมการกงสุล การคัดสำเนาทะเบียน หรือการรับเอกสารคืน สามารถมอบอำนาจให้ผู้แทนดำเนินการได้

หนังสือมอบอำนาจต้องระบุขอบเขตให้ชัดเจนว่ามอบอำนาจให้ทำการใด ที่หน่วยงานใด พร้อมแนบสำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ หากผู้มอบอำนาจอยู่ต่างประเทศ มักต้องให้เจ้าหน้าที่กงสุลไทยหรือผู้มีอำนาจรับรองลายมือชื่อรับรองก่อน

เราจะแจ้งล่วงหน้าเสมอว่าขั้นตอนใดมอบอำนาจได้และขั้นตอนใดต้องมาเอง เพื่อให้คู่สมรสวางแผนวันเดินทางได้แม่นยำ

ความยินยอมและกรณีผู้เยาว์

ความยินยอมของทั้งสองฝ่ายต้องเป็นความยินยอมที่แท้จริงและแสดงต่อหน้านายทะเบียน หากมีข้อสงสัยว่าฝ่ายใดไม่เข้าใจภาษาหรือถูกกดดัน นายทะเบียนมีอำนาจสอบถามเพิ่มเติมหรือขอให้มีล่าม

กรณีอายุต่ำกว่า 18 ปี ต้องได้รับอนุญาตจากศาลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขแล้ว โดยศาลพิจารณาเหตุผลเป็นรายกรณี ไม่ใช่การให้ความยินยอมของผู้ปกครองเพียงอย่างเดียว

เอกสารความยินยอมหรือคำสั่งศาลที่ออกในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองจากต้นทางและแปลเป็นภาษาไทยตามเส้นทางเดียวกับเอกสารต่างประเทศฉบับอื่น

กรณีคู่สมรสเดิมเสียชีวิต

ผู้ที่คู่สมรสเดิมเสียชีวิตใช้ใบมรณบัตรเป็นหลักฐานการสิ้นสุดการสมรส หากมรณบัตรออกในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองจากต้นทางและแปลเป็นภาษาไทยก่อนยื่นต่อนายทะเบียน

ควรตรวจสอบด้วยว่าทะเบียนราษฎรไทยได้บันทึกการสิ้นสุดการสมรสแล้วหรือยัง เพราะหากระบบยังแสดงสถานะสมรสอยู่ นายทะเบียนจะไม่รับจดทะเบียนใหม่จนกว่าจะแก้ไขให้ตรง

งานมรดกที่ค้างอยู่กับการสมรสเดิมเป็นคนละเรื่องกับการสมรสใหม่ แต่เอกสารทั้งสองส่วนมักอ้างอิงกัน จึงควรจัดชุดให้สอดคล้องกันตั้งแต่ต้น

สาเหตุที่เอกสารถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• ส่งเอกสารไปรับรองที่สถานทูตปลายทางทั้งที่ประเทศนั้นเป็นรัฐภาคีอนุสัญญากรุงเฮกและจบที่ Apostille แล้ว
• ทำสัญญาก่อนสมรสหลังจดทะเบียนแล้ว ซึ่งไม่มีผลตามกฎหมายไทย
• แปลเป็นภาษาที่หน่วยงานปลายทางไม่ยอมรับ ทำให้ต้องแปลใหม่ทั้งชุด
• ชื่อ-นามสกุลในคำแปลสะกดไม่ตรงกับหนังสือเดินทางหรือทะเบียนราษฎร แม้ต่างเพียงตัวอักษรเดียว
• หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตเกินอายุที่นายทะเบียนหรือหน่วยงานปลายทางกำหนด
• นำเอกสารไปยื่นที่อำเภอโดยยังไม่ผ่านการรับรองที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

อภิธานศัพท์งานทะเบียนครอบครัว

นิติกรณ์ (Legalization)

การรับรองลายมือชื่อและตราของเจ้าหน้าที่ผู้ลงนาม ดำเนินการโดยกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

Apostille

ตรารับรองตามอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1961 ซึ่งมีผลกับประเทศไทยตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2024 ใช้แทนการรับรองซ้ำที่สถานทูตเมื่อปลายทางเป็นรัฐภาคี

สมรสเท่าเทียม

ผลของพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลวันที่ 22 มกราคม 2025 ให้บุคคลสองคนไม่ว่าเพศใดสมรสกันได้

สินสมรส

ทรัพย์สินที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรสตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด ต่างจากสินส่วนตัวที่มีอยู่ก่อนสมรส

สัญญาก่อนสมรส

ข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินที่ต้องทำเป็นหนังสือและจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมการจดทะเบียน จึงจะมีผลตามกฎหมายไทย