จดทะเบียนสมรสต่างชาติ ใช้เวลากี่วัน

เส้นทางเอกสารของกรณีนี้

หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตฝ่ายต่างชาติ → แปลเป็นภาษาไทย → นิติกรณ์ที่กรมการกงสุล → จดทะเบียนสมรสที่อำเภอ/เขตพร้อมพยาน → คัดสำเนารับรอง → แปลและ Apostille สำหรับใช้ต่างประเทศ

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารที่ต้องเตรียม

• พยานสองคนพร้อมบัตรประจำตัวที่ใช้ได้จริงในวันจดทะเบียน
• ใบเปลี่ยนชื่อหรือเปลี่ยนนามสกุล หากชื่อในเอกสารแต่ละฉบับไม่ตรงกัน
• ล่าม หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่เข้าใจภาษาไทย ตามที่นายทะเบียนกำหนด
• ร่างสัญญาก่อนสมรส หากต้องการจดแจ้งพร้อมการจดทะเบียนสมรส (ทำภายหลังไม่ได้)
• ชื่อประเทศและหน่วยงานที่จะใช้เอกสารต่อ เพื่อกำหนดเส้นทาง Apostille หรือรับรองสถานทูต
• สูติบัตรบุตร (ถ้ามี) พร้อมคำแปล สำหรับการยื่นวีซ่าครอบครัวในภายหลัง
• วันเป้าหมายที่ต้องการจดทะเบียน เพื่อนับถอยหลังจัดคิวสถานทูตและคิวรับรองเอกสาร
• หนังสือเดินทางของฝ่ายต่างชาติ (เล่มจริง) พร้อมสำเนาหน้าข้อมูลและหน้าตราประทับเข้าเมืองล่าสุด

การจดทะเบียนสมรสในประเทศไทยทำงานอย่างไร

การสมรสในประเทศไทยมีผลตามกฎหมายเมื่อ “นายทะเบียน” บันทึกการสมรสลงในทะเบียนสมรสที่ที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขตเท่านั้น พิธีทางศาสนา งานเลี้ยง หรือพิธีตามประเพณีไม่ก่อให้เกิดสถานะสมรสตามกฎหมาย แม้จะจัดอย่างสมบูรณ์ก็ตาม คู่รักจึงต้องแยกสองเรื่องนี้ออกจากกันตั้งแต่ต้น เพราะเอกสารที่ใช้ยื่นวีซ่าหรือใช้ในต่างประเทศคือทะเบียนสมรสและใบสำคัญการสมรสที่ออกโดยนายทะเบียน ไม่ใช่ภาพถ่ายหรือใบรับรองของผู้ประกอบพิธี

การจดทะเบียนไม่จำกัดภูมิลำเนา คู่สมรสเลือกจดที่อำเภอหรือเขตใดก็ได้ทั่วประเทศ โดยทั้งสองฝ่ายต้องมาแสดงตนต่อหน้านายทะเบียนพร้อมกัน แสดงความยินยอมโดยเปิดเผย และมีพยานลงลายมือชื่อ เมื่อบันทึกเสร็จ นายทะเบียนจะออกทะเบียนสมรส (คร.2) และใบสำคัญการสมรส (คร.3) ให้เป็นหลักฐาน

จุดที่ทำให้เรื่องซับซ้อนสำหรับคู่ที่มีฝ่ายหนึ่งเป็นชาวต่างชาติ ไม่ใช่ตัวการจดทะเบียน แต่คือชุดเอกสารก่อนหน้า ได้แก่ หนังสือรับรองสถานภาพการสมรสจากสถานทูตของฝ่ายต่างชาติ การแปลเป็นภาษาไทย และการรับรองเอกสารที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นขั้นที่ใช้เวลามากที่สุดและถูกตีกลับบ่อยที่สุด

งานทะเบียนราษฎรที่เกี่ยวเนื่องกับการสมรส

หลังจดทะเบียนสมรส งานทะเบียนที่มักตามมาคือการแก้ไขทะเบียนบ้าน การเปลี่ยนคำนำหน้าหรือนามสกุล การขอหนังสือรับรองสถานภาพการสมรสเพื่อใช้ต่างประเทศ และการคัดสำเนาทะเบียนสมรสฉบับรับรอง ซึ่งทั้งหมดดำเนินการที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต

เอกสารทะเบียนราษฎรไทยที่จะใช้ต่างประเทศต้องเป็นฉบับคัดรับรองใหม่ ไม่ใช่สำเนาถ่ายเอกสารเก่า เพราะกรมการกงสุลรับรองบนเอกสารที่มีลายมือชื่อเจ้าหน้าที่ที่ตรวจสอบได้ในระบบเท่านั้น

หากมีบุตรร่วมกัน ควรจัดชุดเอกสารสูติบัตรและหนังสือรับรองการเกิดไปพร้อมกัน เพราะปลายทางมักขอชุดครอบครัวทั้งหมดในคราวเดียว

การมอบอำนาจให้ดำเนินการแทน

การจดทะเบียนสมรสต้องมาแสดงตนด้วยตนเองทั้งสองฝ่าย มอบอำนาจให้ผู้อื่นจดแทนไม่ได้ แต่ขั้นตอนเอกสารรอบข้าง เช่น การยื่นรับรองที่กรมการกงสุล การคัดสำเนาทะเบียน หรือการรับเอกสารคืน สามารถมอบอำนาจให้ผู้แทนดำเนินการได้

หนังสือมอบอำนาจต้องระบุขอบเขตให้ชัดเจนว่ามอบอำนาจให้ทำการใด ที่หน่วยงานใด พร้อมแนบสำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ หากผู้มอบอำนาจอยู่ต่างประเทศ มักต้องให้เจ้าหน้าที่กงสุลไทยหรือผู้มีอำนาจรับรองลายมือชื่อรับรองก่อน

เราจะแจ้งล่วงหน้าเสมอว่าขั้นตอนใดมอบอำนาจได้และขั้นตอนใดต้องมาเอง เพื่อให้คู่สมรสวางแผนวันเดินทางได้แม่นยำ

ความยินยอมและกรณีผู้เยาว์

ความยินยอมของทั้งสองฝ่ายต้องเป็นความยินยอมที่แท้จริงและแสดงต่อหน้านายทะเบียน หากมีข้อสงสัยว่าฝ่ายใดไม่เข้าใจภาษาหรือถูกกดดัน นายทะเบียนมีอำนาจสอบถามเพิ่มเติมหรือขอให้มีล่าม

กรณีอายุต่ำกว่า 18 ปี ต้องได้รับอนุญาตจากศาลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่แก้ไขแล้ว โดยศาลพิจารณาเหตุผลเป็นรายกรณี ไม่ใช่การให้ความยินยอมของผู้ปกครองเพียงอย่างเดียว

เอกสารความยินยอมหรือคำสั่งศาลที่ออกในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองจากต้นทางและแปลเป็นภาษาไทยตามเส้นทางเดียวกับเอกสารต่างประเทศฉบับอื่น

สาเหตุที่เอกสารถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• เคลือบพลาสติกใบสำคัญการสมรส ทำให้ตรวจสอบตราประทับและลายน้ำไม่ได้
• ส่งเอกสารไปรับรองที่สถานทูตปลายทางทั้งที่ประเทศนั้นเป็นรัฐภาคีอนุสัญญากรุงเฮกและจบที่ Apostille แล้ว
• ทำสัญญาก่อนสมรสหลังจดทะเบียนแล้ว ซึ่งไม่มีผลตามกฎหมายไทย
• แปลเป็นภาษาที่หน่วยงานปลายทางไม่ยอมรับ ทำให้ต้องแปลใหม่ทั้งชุด
• ชื่อ-นามสกุลในคำแปลสะกดไม่ตรงกับหนังสือเดินทางหรือทะเบียนราษฎร แม้ต่างเพียงตัวอักษรเดียว
• หนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตเกินอายุที่นายทะเบียนหรือหน่วยงานปลายทางกำหนด

อภิธานศัพท์งานทะเบียนครอบครัว

Apostille

ตรารับรองตามอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1961 ซึ่งมีผลกับประเทศไทยตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2024 ใช้แทนการรับรองซ้ำที่สถานทูตเมื่อปลายทางเป็นรัฐภาคี

สมรสเท่าเทียม

ผลของพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลวันที่ 22 มกราคม 2025 ให้บุคคลสองคนไม่ว่าเพศใดสมรสกันได้

สินสมรส

ทรัพย์สินที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรสตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด ต่างจากสินส่วนตัวที่มีอยู่ก่อนสมรส

สัญญาก่อนสมรส

ข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินที่ต้องทำเป็นหนังสือและจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมการจดทะเบียน จึงจะมีผลตามกฎหมายไทย

วีซ่า Non-Immigrant O (คู่สมรส)

ประเภทวีซ่าที่ชาวต่างชาติใช้พำนักในไทยโดยอาศัยความสัมพันธ์กับคู่สมรสสัญชาติไทย โดยการขออยู่ต่อเป็นอำนาจของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง