Do I apostille before or after translation?

เส้นทางเอกสารของกรณีนี้

ต้นฉบับ/สำเนารับรองถูกต้อง → แปลและตรวจทาน → รับรองคำแปล → นิติกรณ์หรือ Apostille ที่กรมการกงสุล → (เฉพาะปลายทางนอกภาคีกรุงเฮก) รับรองต่อที่สถานทูตปลายทาง

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารที่ต้องเตรียม

• วันนัดศาลหรือวันครบกำหนดยื่น เพื่อวางแผนเวลาย้อนกลับ
• จำนวนชุดที่ต้องยื่น รวมชุดสำรองสำหรับคู่ความอีกฝ่าย
• รายการเอกสารแนบทั้งหมดในสำนวน พร้อมหมายเลขเอกสารหมาย
• ตารางคำศัพท์เฉพาะคดี หากเคยมีคำแปลเดิมที่ต้องคงเส้นคงวา
• ข้อมูลว่าประเทศปลายทางเป็นรัฐภาคีอนุสัญญากรุงเฮกหรือไม่
• หนังสือมอบอำนาจ หากให้เราเดินเรื่องรับรองแทน
• ช่องทางรับส่งไฟล์ที่ผู้ว่าจ้างกำหนดสำหรับข้อมูลชั้นความลับ

ลำดับขั้นที่ถูกต้อง: แปล → รับรองคำแปล → นิติกรณ์/Apostille

ลำดับที่ผิดบ่อยที่สุดคือการนำเอกสารไปรับรองก่อนแล้วค่อยแปล ทำให้ต้องเดินเรื่องซ้ำ ลำดับที่ถูกต้องสำหรับเอกสารไทยที่จะใช้ต่างประเทศคือ คัดต้นฉบับที่รับรองสำเนาถูกต้อง → แปล → รับรองคำแปล → ยื่นนิติกรณ์หรือ Apostille ที่กรมการกงสุล → (เฉพาะประเทศนอกภาคี) รับรองต่อที่สถานทูตปลายทาง

ค่าธรรมเนียมนิติกรณ์ของกรมการกงสุลตามประกาศกระทรวงการต่างประเทศคือ 200 บาทต่อฉบับสำหรับบริการปกติ และ 400 บาทต่อฉบับสำหรับบริการด่วน ส่วนค่าธรรมเนียมของสถานทูตปลายทางเป็นอำนาจของแต่ละสถานทูต ไม่ได้กำหนดโดยฝ่ายไทย

คำพิพากษาและคำสั่งศาล — จุดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

คำพิพากษาและคำสั่งศาลเป็นเอกสารที่คำผิดเพียงคำเดียวเปลี่ยนความหมายทางกฎหมายได้ ทั้งชื่อคู่ความ เลขคดีดำ/คดีแดง จำนวนทุนทรัพย์ ดอกเบี้ย และวันที่คดีถึงที่สุด การแปลจึงต้องคงโครงสร้างเดิมทุกย่อหน้า ไม่สรุปย่อ และคงตัวเลขตามต้นฉบับโดยไม่แปลงหน่วย

หากนำคำพิพากษาไทยไปใช้ต่างประเทศ ปลายทางมักขอ “หนังสือรับรองคดีถึงที่สุด” ควบคู่กับคำพิพากษา และขอให้ทั้งสองฉบับผ่านการรับรองชั้นเดียวกัน ควรขอคัดสำเนาที่มีการรับรองสำเนาถูกต้องจากศาลเจ้าของสำนวนก่อนเริ่มแปล เพราะกรมการกงสุลรับรองบนเอกสารที่มีลายมือชื่อเจ้าหน้าที่ที่ตรวจสอบได้เท่านั้น

เอกสารสำนวนคดี คำฟ้อง คำให้การ และหมายเรียก

เอกสารชั้นพิจารณามีกำหนดเวลาบังคับ การแปลจึงต้องวางแผนย้อนจากวันนัดหรือวันครบกำหนดยื่น ไม่ใช่จากวันที่ส่งงาน เราจะขอทราบวันนัดก่อนเสมอ เพื่อจัดลำดับงานและกันเวลาให้ทนายความตรวจสำนวนก่อนยื่น

คำฟ้องและคำให้การมักอ้างถึงเอกสารแนบจำนวนมาก การแปลควรทำสารบัญเอกสารแนบคู่ขนาน (เอกสารหมาย จ./ล.) เพื่อให้ผู้อ่านฝ่ายต่างประเทศติดตามได้ตรงกับสำนวนไทย

เอกสารคดีอาญา หมายจับ และเอกสารประกันตัว

เอกสารคดีอาญาที่คนต่างชาติเกี่ยวข้อง เช่น บันทึกประจำวัน บันทึกคำให้การชั้นสอบสวน หมายจับ หรือเอกสารประกันตัว มักถูกใช้ประกอบการติดต่อสถานทูตของผู้ต้องหาหรือผู้เสียหาย คำแปลจึงต้องระบุสถานะทางกระบวนพิจารณาอย่างตรงตัว ไม่ใช้คำที่ทำให้เข้าใจผิดว่ามีคำพิพากษาแล้ว

งานกลุ่มนี้เป็นข้อมูลอ่อนไหวสูงตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เราจำกัดผู้เข้าถึงไฟล์เฉพาะผู้แปลและผู้ตรวจที่ได้รับมอบหมาย และลบไฟล์ทำงานตามรอบที่ตกลงกับผู้ว่าจ้าง

สาเหตุที่คำแปลถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• ใช้สำเนาที่ไม่มีการรับรองสำเนาถูกต้องจากหน่วยงานผู้ออกเอกสาร
• เอกสารเกินอายุที่หน่วยงานผู้รับกำหนด ณ วันยื่น
• แปลเป็นภาษาที่หน่วยงานผู้รับปลายทางไม่ยอมรับ
• คำศัพท์เฉพาะไม่คงเส้นคงวาระหว่างเอกสารหลายฉบับในสำนวนเดียวกัน
• สะกดชื่อบุคคลในคำแปลไม่ตรงกับหนังสือเดินทางหรือเอกสารทะเบียนราษฎร
• แปลไม่ครบทุกหน้า ตกตราประทับ ลายมือชื่อ หรือข้อความท้ายเอกสาร

อภิธานศัพท์ที่ใช้ในกระบวนการยุติธรรม

ผู้ประสานงานกลาง (Central Authority)

หน่วยงานที่รับ-ส่งคำร้องความร่วมมือระหว่างประเทศ ในคดีอาญาของไทยคือสำนักงานอัยการสูงสุด

ข้อมูลอ่อนไหว

ข้อมูลส่วนบุคคลประเภทที่ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 กำหนดให้ประมวลผลได้จำกัด เช่น ประวัติอาชญากรรมและข้อมูลสุขภาพ

รับรองคำแปล (Certified translation)

การที่ผู้แปลหรือสำนักงานแปลลงลายมือชื่อรับรองว่าคำแปลถูกต้องตรงตามต้นฉบับ พร้อมระบุตัวตนและข้อมูลติดต่อที่ตรวจสอบได้

นิติกรณ์ (Legalization)

การรับรองลายมือชื่อและตราของเจ้าหน้าที่ผู้ลงนามในเอกสาร ดำเนินการโดยกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

Apostille

ตรารับรองตามอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1961 ซึ่งมีผลกับประเทศไทยตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2024 ใช้แทนการรับรองซ้ำที่สถานทูตเมื่อปลายทางเป็นรัฐภาคี