การจัดล่ามในการพิจารณาคดีแพ่ง ต้องแปลและรับรองเอกสารเพิ่มหรือไม่

เส้นทางการดำเนินงานของกรณีนี้

ตรวจประเภทคดีและวันนัด → แจ้งภาษาและสำเนียงที่ต้องใช้ → ส่งเอกสารคดีให้ล่ามเตรียมศัพท์เฉพาะล่วงหน้า → ยื่นคำแถลงขออนุญาตใช้ล่ามต่อศาลพร้อมข้อมูลตัวล่าม → ล่ามสาบานตนในวันนัดและทำหน้าที่ตลอดการพิจารณา → สรุปประเด็นหลังนัดให้ผู้ว่าจ้างเพื่อเตรียมนัดถัดไป

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารและข้อมูลที่ต้องเตรียม

• หมายนัดหรือเอกสารระบุวันเวลาและศาลที่พิจารณา
• ประเภทคดีและชื่อคู่ความเพื่อตรวจผลประโยชน์ขัดกัน
• ภาษาและสำเนียงที่คู่ความใช้จริง
• สำเนาคำฟ้อง คำให้การ หรือเอกสารที่จะอ้างในนัด
• รายการศัพท์เฉพาะหรือชื่อเฉพาะที่จะปรากฏในการพิจารณา
• ข้อมูลติดต่อทนายความผู้ประสานงานในวันนัด
• แผนสำรองกรณีนัดเลื่อนหรือขยายเวลาเกินกำหนด

สาระสำคัญของ “การจัดล่ามในการพิจารณาคดีแพ่ง ต้องแปลและรับรองเอกสารเพิ่มหรือไม่”

หัวข้อนี้อยู่ในกลุ่ม ล่ามศาลและกระบวนการยุติธรรม หน่วยงานหรือมาตรฐานที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือ ศาลยุติธรรม ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและความอาญา และกรมบังคับคดี การพิจารณาทุกกรณีเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบที่ใช้บังคับ ณ วันยื่น IVC ทำหน้าที่เตรียมงาน ตรวจความสอดคล้อง และประสานงานให้ตรงรูปแบบที่ปลายทางกำหนด แต่ไม่ใช่หน่วยงานราชการและไม่รับประกันผลการพิจารณาของหน่วยงานใด

ที่กรมบังคับคดีและการไกล่เกลี่ย ล่ามต้องแสดงตนและลงลายมือชื่อในบันทึก การเปลี่ยนตัวล่ามกะทันหันอาจทำให้ต้องเลื่อนกระบวนการ

คดีที่มีคู่ความหลายสัญชาติอาจต้องใช้ล่ามมากกว่าหนึ่งภาษาในนัดเดียวกัน ควรแจ้งจำนวนผู้ต้องใช้ล่ามล่วงหน้าเพื่อจัดคิว

ล่ามในชั้นศาลมีหน้าที่แปลถ้อยคำให้ครบถ้วนตรงตามที่พูด ไม่ใช่สรุปย่อ และห้ามให้คำแนะนำทางกฎหมายแก่คู่ความระหว่างการพิจารณา

ข้อกำหนดและระเบียบที่ต้องรู้ก่อนเริ่ม

ศาลอาจสอบถามคุณสมบัติและประสบการณ์ของล่ามก่อนอนุญาต จึงควรเตรียมประวัติการทำงานและตัวอย่างงานคดีที่เคยทำไว้ให้พร้อม

การส่งสำนวน คำฟ้อง หรือคำให้การให้ล่ามอ่านล่วงหน้าช่วยลดการหยุดชะงักกลางนัด โดยเฉพาะคดีที่มีศัพท์เทคนิคหรือชื่อบริษัทต่างประเทศจำนวนมาก

การแปลเอกสารในสำนวนกับการเป็นล่ามในห้องพิจารณาเป็นงานคนละประเภท เอกสารต้องแปลเป็นลายลักษณ์อักษรและรับรองคำแปลแยกต่างหาก

ศาลอาจสอบถามคุณสมบัติและประสบการณ์ของล่ามก่อนอนุญาต จึงควรเตรียมประวัติการทำงานและตัวอย่างงานคดีที่เคยทำไว้ให้พร้อม

การส่งสำนวน คำฟ้อง หรือคำให้การให้ล่ามอ่านล่วงหน้าช่วยลดการหยุดชะงักกลางนัด โดยเฉพาะคดีที่มีศัพท์เทคนิคหรือชื่อบริษัทต่างประเทศจำนวนมาก

ข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียเวลามากที่สุด

ข้อผิดพลาดที่พบมากที่สุดคือการประเมินเวลาต่ำเกินจริง งานล่ามแบบพูดตามใช้เวลาราวสองเท่าของการพูดภาษาเดียว และงานราชการมักมีเวลารอคิวยาวกว่าที่คาด การจองล่ามแบบพอดีเป๊ะจึงมักจบด้วยการต้องขยายเวลาในนาทีสุดท้ายหรือออกจากงานก่อนที่เรื่องจะเสร็จ

อีกกลุ่มหนึ่งคือการไม่ส่งเอกสารล่วงหน้า ทั้งสำนวนคดี ร่างสัญญา หรือใบนัดแพทย์ ล้วนมีศัพท์เฉพาะและชื่อเฉพาะที่ล่ามต้องเตรียมล่วงหน้า การให้ล่ามเห็นเอกสารครั้งแรกหน้างานทำให้เกิดการหยุดถามซ้ำและลดความลื่นไหลของการสื่อสารอย่างชัดเจน

สาเหตุที่งานล่าช้าหรือถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• แจ้งวันนัดกระชั้นจนไม่มีล่ามภาษานั้นว่างในวันดังกล่าว
• ระบุภาษาผิดจากภาษาที่คู่ความใช้จริง เช่น ระบุจีนกลางแต่คู่ความพูดฮกเกี้ยน
• ไม่ได้ยื่นขออนุญาตใช้ล่ามต่อศาลก่อนวันนัด
• เอกสารในสำนวนยังไม่ได้แปลเป็นลายลักษณ์อักษรตามที่ศาลกำหนด
• เปลี่ยนตัวล่ามในวันนัดโดยไม่แจ้งศาล
• ไม่ได้ยื่นขออนุญาตใช้ล่ามต่อศาลก่อนวันนัด

ศัพท์ที่ควรรู้ในงานล่ามศาลและกระบวนการยุติธรรม

Consecutive (พูดตาม)

ผู้พูดหยุดเป็นช่วงแล้วล่ามจึงแปล เหมาะกับการประชุมขนาดเล็ก การสัมภาษณ์ และงานราชการ

คำรับรองการแปล

ข้อความรับรองความถูกต้องของคำแปลเอกสาร ซึ่งเป็นงานคนละส่วนกับการเป็นล่าม

Glossary ศัพท์เฉพาะ

รายการคำและชื่อเฉพาะที่ตกลงร่วมกันก่อนงาน เพื่อให้การแปลสอดคล้องตลอดโครงการ

Conflict of interest

สถานะที่ล่ามมีส่วนได้เสียกับคู่กรณี ซึ่งทำให้ไม่สามารถทำหน้าที่อย่างเป็นกลางได้

RSI

Remote Simultaneous Interpreting การแปลแบบพูดพร้อมผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ที่มีช่องภาษาแยก

Sight translation

การอ่านเอกสารภาษาหนึ่งแล้วแปลออกเสียงเป็นอีกภาษาทันที ใช้บ่อยในงานราชการและที่ดิน

Chuchotage (กระซิบ)

ล่ามแปลพร้อมด้วยเสียงเบาให้ผู้ฟังหนึ่งถึงสองคน โดยไม่ใช้อุปกรณ์

แหล่งอ้างอิงหน่วยงาน

• สำนักงานศาลยุติธรรม — แนวปฏิบัติการพิจารณาคดีที่มีคู่ความไม่เข้าใจภาษาไทย
• กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ — การรับรองเอกสารและคำแปล
• สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง — ข้อมูลการยื่นคำขอและการสอบถามข้อเท็จจริง
• NAATI — ประเภทการรับรองผู้แปลและล่าม
• สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล — พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562