ทนายคดีครอบครัว

เส้นทางการทำงานของกรณีนี้

รวบรวมทะเบียนราษฎรและเอกสารทรัพย์สิน → ประเมินสถานะทรัพย์สินและสิทธิ → เจรจา/ทำข้อตกลงเป็นหนังสือ → หากจำเป็นจึงยื่นคำร้องหรือฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัว

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มงาน

• บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และหนังสือเดินทางของผู้เกี่ยวข้อง
• ทะเบียนสมรส ทะเบียนหย่า หรือคำพิพากษา (พร้อมคำแปลหากออกจากต่างประเทศ)
• สูติบัตรบุตร และเอกสารการรับรองบุตร (ถ้ามี)
• เอกสารสิทธิในทรัพย์สิน เช่น โฉนดที่ดิน ทะเบียนรถ สมุดบัญชีธนาคาร
• มรณบัตร บัญชีเครือญาติ และพินัยกรรม (สำหรับคดีมรดก)

ขอบเขตงานของ “ทนายคดีครอบครัว”

ทนายคดีครอบครัว อยู่ในกลุ่มงาน คดีครอบครัวและมรดก ซึ่งมีฐานอำนาจตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 (ครอบครัว) และ บรรพ 6 (มรดก) การกำหนดขอบเขตงานให้ตรงตั้งแต่ต้นสำคัญกว่าความเร็ว เพราะหน่วยงานปลายทางเป็นผู้กำหนดว่าจะรับเอกสารหรือกระบวนการรูปแบบใด

ข้อตกลงเรื่องอำนาจปกครองบุตรและค่าอุปการะเลี้ยงดูควรทำเป็นหนังสือและให้ศาลรับรองในกรณีที่มีข้อพิพาท เพื่อให้บังคับได้

การตั้งผู้จัดการมรดกต้องยื่นคำร้องต่อศาล และผู้จัดการมรดกมีหน้าที่รวบรวม จัดทำบัญชีทรัพย์ และแบ่งทรัพย์ให้ทายาทตามกฎหมาย

พินัยกรรมมีหลายแบบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่น แบบธรรมดาที่ต้องมีพยานสองคน และแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่ทำต่อเจ้าพนักงาน

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเริ่มดำเนินการ

การหย่ามีสองแบบ คือ หย่าโดยความยินยอมที่จดทะเบียนต่อนายทะเบียน และหย่าโดยคำพิพากษาของศาลเมื่อมีเหตุหย่าตามกฎหมาย

ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสโดยหลักเป็นสินสมรส ส่วนทรัพย์ที่มีอยู่ก่อนสมรสหรือได้มาโดยมรดก/ให้โดยเสน่หาเป็นสินส่วนตัวตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อตกลงเรื่องอำนาจปกครองบุตรและค่าอุปการะเลี้ยงดูควรทำเป็นหนังสือและให้ศาลรับรองในกรณีที่มีข้อพิพาท เพื่อให้บังคับได้

การตั้งผู้จัดการมรดกต้องยื่นคำร้องต่อศาล และผู้จัดการมรดกมีหน้าที่รวบรวม จัดทำบัญชีทรัพย์ และแบ่งทรัพย์ให้ทายาทตามกฎหมาย

พินัยกรรมมีหลายแบบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่น แบบธรรมดาที่ต้องมีพยานสองคน และแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่ทำต่อเจ้าพนักงาน

ลำดับขั้นตอนที่ใช้จริง

รวบรวมทะเบียนราษฎรและเอกสารทรัพย์สิน → ประเมินสถานะทรัพย์สินและสิทธิ → เจรจา/ทำข้อตกลงเป็นหนังสือ → หากจำเป็นจึงยื่นคำร้องหรือฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัว

การตั้งผู้จัดการมรดกต้องยื่นคำร้องต่อศาล และผู้จัดการมรดกมีหน้าที่รวบรวม จัดทำบัญชีทรัพย์ และแบ่งทรัพย์ให้ทายาทตามกฎหมาย

พินัยกรรมมีหลายแบบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่น แบบธรรมดาที่ต้องมีพยานสองคน และแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่ทำต่อเจ้าพนักงาน

เอกสารครอบครัวที่ออกจากต่างประเทศ เช่น ทะเบียนสมรสหรือคำพิพากษาหย่า ต้องผ่านการรับรองและแปลตามที่หน่วยงานไทยกำหนดก่อนใช้

การหย่ามีสองแบบ คือ หย่าโดยความยินยอมที่จดทะเบียนต่อนายทะเบียน และหย่าโดยคำพิพากษาของศาลเมื่อมีเหตุหย่าตามกฎหมาย

คำแนะนำก่อนใช้บริการ

• ตรวจชื่อ-สกุลและวันเดือนปีเกิดในเอกสารทุกฉบับให้ตรงกันก่อนยื่น
• หากมีทรัพย์สินหรือทายาทอยู่ต่างประเทศ ควรวางแผนเอกสารรับรองล่วงหน้า
• ทำข้อตกลงเรื่องบุตรเป็นหนังสือเสมอ แม้ทั้งสองฝ่ายจะตกลงกันได้ด้วยดี
• เก็บหลักฐานการโอนเงินค่าอุปการะเลี้ยงดูทุกครั้งเพื่อใช้อ้างอิงภายหลัง

ข้อควรระวัง

• การโอนทรัพย์สินก่อนแบ่งมรดกโดยไม่ได้รับความยินยอมจากทายาทอาจนำไปสู่คดี
• การใช้คำแปลที่ไม่ตรงกับต้นฉบับทำให้เอกสารถูกปฏิเสธที่สำนักงานเขตหรือที่ดิน

สาเหตุที่งานถูกตีกลับหรือล่าช้าบ่อยที่สุด

• ยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกโดยบัญชีทายาทไม่ครบหรือขัดกับทะเบียนราษฎร
• เอกสารต่างประเทศไม่ผ่านการรับรองและแปลตามที่หน่วยงานปลายทางกำหนด
• ข้อตกลงหย่าไม่ระบุรายละเอียดค่าอุปการะเลี้ยงดูและการพบบุตรอย่างชัดเจน
• พินัยกรรมทำผิดแบบตามที่กฎหมายกำหนด ทำให้มีข้อโต้แย้งเรื่องความสมบูรณ์

อภิธานศัพท์ที่ใช้ในงานนี้

อนุญาโตตุลาการ

การระงับข้อพิพาทนอกศาลโดยผู้ชี้ขาดที่คู่พิพาทตกลงกัน ตาม พ.ร.บ.อนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545

อายุความ

ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้ใช้สิทธิเรียกร้อง หากพ้นกำหนดอาจถูกยกขึ้นต่อสู้ได้

Apostille

การรับรองเอกสารระหว่างรัฐภาคี ซึ่งประเทศไทยมีผลใช้บังคับตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2567

DPO

เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่องค์กรตามเงื่อนไขกฎหมายต้องแต่งตั้ง

ค่าชดเชย

เงินที่นายจ้างต้องจ่ายเมื่อเลิกจ้างลูกจ้างโดยลูกจ้างไม่มีความผิดตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน

ผู้จัดการมรดก

บุคคลที่ศาลตั้งให้มีอำนาจรวบรวมและแบ่งทรัพย์มรดกให้ทายาท

สินสมรส

ทรัพย์สินที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรสตามหลักในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5

ภาระจำยอม

สิทธิเหนืออสังหาริมทรัพย์ของผู้อื่นเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินของตน เช่น ทางเข้าออก

แหล่งอ้างอิงปฐมภูมิ

• ข้อมูลบริการประชาชนและกระบวนพิจารณาคดี — สำนักงานศาลยุติธรรม
• ประมวลกฎหมายที่ดินและระเบียบการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม — กรมที่ดิน

ตรวจทานข้อมูลเมื่อ 2026-08