คนไทยกับชาวต่างชาติจดทะเบียนสมรสในไทยต้องเตรียมอะไร

เส้นทางการทำงานของกรณีนี้

ขอหนังสือรับรองสถานภาพจากประเทศของคู่สมรส → แปลเป็นไทย → รับรองนิติกรณ์/Apostille ตามกรณี → ยื่นต่อสำนักทะเบียน → จดทะเบียนสมรสและรับ คร.2 → นำ คร.2 ไปรับรองต่อเพื่อใช้ต่างประเทศ

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มงาน

• หนังสือเดินทางของฝ่ายต่างชาติ พร้อมสำเนาหน้าที่มีตราประทับเข้าเมืองล่าสุด
• หนังสือรับรองสถานภาพการสมรสของฝ่ายต่างชาติ พร้อมคำแปลภาษาไทย
• บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านของฝ่ายไทย
• เอกสารการหย่าหรือใบมรณบัตรของคู่สมรสเดิม หากเคยสมรสมาก่อน
• พยานบุคคลตามจำนวนที่สำนักทะเบียนกำหนด พร้อมบัตรประจำตัว
• ร่างสัญญาก่อนสมรส หากประสงค์ให้จดแจ้งพร้อมการจดทะเบียน

ขอบเขตงานของ “คนไทยกับชาวต่างชาติจดทะเบียนสมรสในไทยต้องเตรียมอะไร”

คนไทยกับชาวต่างชาติจดทะเบียนสมรสในไทยต้องเตรียมอะไร อยู่ในกลุ่มงาน จดทะเบียนสมรสไทย–ต่างชาติ ซึ่งมีฐานอำนาจตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 และพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2478 การกำหนดขอบเขตงานให้ตรงตั้งแต่ต้นสำคัญกว่าความเร็ว เพราะหน่วยงานปลายทางเป็นผู้กำหนดว่าจะรับเอกสารหรือกระบวนการรูปแบบใด

เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลภาษาไทยและผ่านการรับรองตามช่องทางที่กรมการกงสุลกำหนดก่อนใช้กับสำนักทะเบียน

ฝ่ายต่างชาติโดยทั่วไปต้องแสดงหนังสือรับรองว่าเป็นโสดหรือมีสถานภาพที่สมรสได้ ออกโดยหน่วยงานของประเทศตนหรือสถานทูต/สถานกงสุลในประเทศไทย

นายทะเบียนตรวจเงื่อนไขการสมรสตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่น อายุตามที่กฎหมายกำหนด ความยินยอม และการไม่มีคู่สมรสอยู่ก่อน

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเริ่มดำเนินการ

เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลภาษาไทยและผ่านการรับรองตามช่องทางที่กรมการกงสุลกำหนดก่อนใช้กับสำนักทะเบียน

ฝ่ายต่างชาติโดยทั่วไปต้องแสดงหนังสือรับรองว่าเป็นโสดหรือมีสถานภาพที่สมรสได้ ออกโดยหน่วยงานของประเทศตนหรือสถานทูต/สถานกงสุลในประเทศไทย

นายทะเบียนตรวจเงื่อนไขการสมรสตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่น อายุตามที่กฎหมายกำหนด ความยินยอม และการไม่มีคู่สมรสอยู่ก่อน

การสมรสมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมายไทยเมื่อได้จดทะเบียนต่อนายทะเบียนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พิธีทางศาสนาหรือประเพณีเพียงอย่างเดียวไม่ก่อให้เกิดผลทางกฎหมาย

สัญญาก่อนสมรสเกี่ยวกับทรัพย์สินต้องจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมกับการจดทะเบียนสมรส จึงจะมีผลตามที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด

ลำดับขั้นตอนที่ใช้จริง

ขอหนังสือรับรองสถานภาพจากประเทศของคู่สมรส → แปลเป็นไทย → รับรองนิติกรณ์/Apostille ตามกรณี → ยื่นต่อสำนักทะเบียน → จดทะเบียนสมรสและรับ คร.2 → นำ คร.2 ไปรับรองต่อเพื่อใช้ต่างประเทศ

การเลือกใช้ชื่อสกุลหลังสมรสเป็นสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยชื่อบุคคล และมีผลต่อการต้องแก้ไขบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และหนังสือเดินทางตามลำดับ

ทะเบียนสมรส (คร.2) และใบสำคัญการสมรส (คร.3) เป็นคนละเอกสาร หน่วยงานปลายทางในต่างประเทศมักขอคัดสำเนาทะเบียนสมรสที่นายทะเบียนรับรอง

ตั้งแต่วันที่ 22 ธันวาคม 2567 ประเทศไทยเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille เอกสารจากประเทศภาคีจึงอาจใช้ช่องทาง Apostille แทนการรับรองสองชั้นแบบเดิม ทั้งนี้ต้องตรวจสถานะภาคีของประเทศต้นทางเป็นรายกรณี

เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลภาษาไทยและผ่านการรับรองตามช่องทางที่กรมการกงสุลกำหนดก่อนใช้กับสำนักทะเบียน

คำแนะนำก่อนใช้บริการ

• ตรวจสถานะภาคี Apostille ของประเทศต้นทางก่อน เพราะช่องทางรับรองต่างกันคนละเส้นทางและใช้เวลาต่างกัน
• สอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปยื่นล่วงหน้า เพราะรายละเอียดปลีกย่อยเช่นจำนวนพยานและรูปแบบคำแปลอาจต่างกันในแต่ละพื้นที่
• ถ้าจะนำทะเบียนสมรสไปใช้ต่างประเทศ ให้วางแผนขั้นตอนรับรองต่อทันทีหลังจดทะเบียน จะประหยัดรอบเดินทาง
• ให้ใช้การสะกดชื่อภาษาอังกฤษเดียวกันทุกฉบับ ยึดตามหนังสือเดินทางเป็นหลัก
• ปรึกษาเรื่องสินสมรสและสัญญาก่อนสมรสก่อนวันจดทะเบียน เพราะการจดแจ้งย้อนหลังทำไม่ได้

ข้อควรระวัง

• เข้าใจว่าจัดพิธีแต่งงานแล้วถือว่าสมรสตามกฎหมาย ทั้งที่ยังไม่ได้จดทะเบียน
• แปลเอกสารเองโดยไม่ผ่านช่องทางรับรองที่สำนักทะเบียนยอมรับ
• ลืมว่าการสมรสในไทยต้องแจ้งหรือบันทึกต่อประเทศของคู่สมรสด้วยในบางประเทศ
• เปลี่ยนชื่อสกุลแล้วไม่ไล่แก้เอกสารต่อเนื่อง ทำให้ชื่อในบัญชีธนาคารและวีซ่าไม่ตรงกัน

สาเหตุที่งานถูกตีกลับหรือล่าช้าบ่อยที่สุด

• หนังสือรับรองสถานภาพหมดอายุตามที่สำนักทะเบียนหรือสถานทูตกำหนดช่วงเวลาการยอมรับ
• คำแปลไม่ตรงกับต้นฉบับ เช่น สะกดชื่อไม่ตรงกับหนังสือเดินทางหรือทะเบียนบ้าน
• ยังไม่ได้รับรองนิติกรณ์หรือยังไม่มี Apostille ตามช่องทางที่ประเทศต้นทางใช้
• เอกสารหย่าฉบับต่างประเทศยังไม่ผ่านกระบวนการที่ทำให้ใช้อ้างในไทยได้
• ข้อมูลวันเดือนปีเกิดในเอกสารแต่ละฉบับไม่ตรงกันโดยไม่มีเอกสารอธิบาย

อภิธานศัพท์ที่ใช้ในงานนี้

ทายาทโดยธรรม

ผู้มีสิทธิรับมรดกตามลำดับที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 กำหนด

รับรองบุตร

การดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อให้บุตรเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดา

คร.6

ทะเบียนหย่าที่นายทะเบียนจัดทำเมื่อมีการจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม

คร.2

ทะเบียนสมรสที่นายทะเบียนจัดทำไว้ ใช้คัดสำเนารับรองเพื่ออ้างอิงสถานะการสมรส

ผู้จัดการมรดก

บุคคลที่ศาลมีคำสั่งตั้งให้จัดการรวบรวมและแบ่งทรัพย์มรดกตามกฎหมาย

อำนาจปกครอง

สิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายของผู้ปกครองในการดูแลและให้ความยินยอมแทนผู้เยาว์

บันทึกฐานะแห่งครอบครัว

การบันทึกข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสถานะครอบครัวที่เกิดขึ้นในต่างประเทศไว้ในทะเบียนของไทย

คร.3

ใบสำคัญการสมรสที่มอบให้คู่สมรสเมื่อจดทะเบียนสมรสแล้ว

แหล่งอ้างอิงปฐมภูมิ

• งานทะเบียนครอบครัวและทะเบียนราษฎร ตาม พ.ร.บ.จดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2478 และ พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 — กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
• งานนิติกรณ์ รับรองเอกสาร และ Apostille (มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย 22 ธันวาคม 2567) — กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
• Apostille Convention — สถานะภาคีและวันมีผลใช้บังคับรายประเทศ — HCCH (Hague Conference on Private International Law)

ตรวจทานข้อมูลเมื่อ 2026-08