การใช้อนุสัญญาภาษีซ้อนเพื่อลดภาระภาษี ถ้าเอกสารหายหรือหมดอายุต้องทำอย่างไร

เส้นทางการดำเนินงานของกรณีนี้

ตรวจว่าประเทศคู่สัญญามีอนุสัญญากับไทยหรือไม่ → จำแนกประเภทเงินได้ตามข้อของอนุสัญญา → ขอหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีจากผู้รับ → ใช้อัตราตามอนุสัญญาในการหัก ณ ที่จ่าย → ยื่น ภ.ง.ด.54 พร้อมเก็บเอกสารประกอบ → เตรียมชุดเอกสารไว้ชี้แจงเมื่อถูกเรียกตรวจ

ไทม์ไลน์การทำงานทีละขั้น

เอกสารและข้อมูลที่ต้องเตรียม

• หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีของผู้รับเงินได้
• สัญญาที่ระบุประเภทเงินได้และเงื่อนไขการจ่าย
• หลักฐานการจ่ายเงินและใบแจ้งหนี้
• ข้อความของอนุสัญญาข้อที่ใช้อ้างสิทธิ
• แบบ ภ.ง.ด.54 และหลักฐานนำส่ง
• คำแปลรับรองของเอกสารต่างประเทศ
• เอกสารแสดงว่าไม่มีสถานประกอบการถาวรในไทย (ถ้าอ้างสิทธิ)

สาระสำคัญของ “การใช้อนุสัญญาภาษีซ้อนเพื่อลดภาระภาษี ถ้าเอกสารหายหรือหมดอายุต้องทำอย่างไร”

หัวข้อนี้อยู่ในกลุ่ม อนุสัญญาภาษีซ้อนและถิ่นที่อยู่ทางภาษี หน่วยงานหรือมาตรฐานที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือ กรมสรรพากร ตามอนุสัญญาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนที่ไทยทำไว้กับประเทศคู่สัญญา การพิจารณาทุกกรณีเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบที่ใช้บังคับ ณ วันยื่น IVC ทำหน้าที่เตรียมงาน ตรวจความสอดคล้อง และประสานงานให้ตรงรูปแบบที่ปลายทางกำหนด แต่ไม่ใช่หน่วยงานราชการและไม่รับประกันผลการพิจารณาของหน่วยงานใด

เอกสารต่างประเทศที่นำมาใช้ในไทยและเอกสารไทยที่นำไปใช้ต่างประเทศต้องแปลและรับรองตามที่ปลายทางกำหนด โดยไทยใช้ Apostille ได้ตั้งแต่ 22 ธันวาคม 2567

การมีสถานประกอบการถาวรในไทยทำให้กำไรจากธุรกิจส่วนที่เกี่ยวข้องถูกเก็บภาษีในไทย แม้จะมีอนุสัญญาก็ตาม

การใช้อัตราอนุสัญญาโดยไม่มีเอกสารรองรับในวันจ่ายเงินมีความเสี่ยงถูกประเมินภาษีเพิ่มพร้อมเงินเพิ่มภายหลัง

ข้อกำหนดและระเบียบที่ต้องรู้ก่อนเริ่ม

การใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อนต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีของผู้รับเงินได้ที่ออกโดยหน่วยงานภาษีของประเทศนั้น

แต่ละอนุสัญญากำหนดอัตราและเงื่อนไขต่างกันตามประเภทเงินได้ จึงต้องอ่านข้อของอนุสัญญาฉบับที่ใช้กับประเทศนั้นโดยเฉพาะ

หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีของไทย (Certificate of Residence) ขอได้จากกรมสรรพากรเพื่อนำไปใช้ลดภาษีในต่างประเทศ

กำหนดยื่น ภ.ง.ด.50 คือภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี พร้อมแนบงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบแล้ว

แบบ ภ.ง.ด.51 ยื่นภายในสองเดือนนับแต่วันสุดท้ายของหกเดือนแรกของรอบบัญชี และประมาณการที่ต่ำเกินสมควรมีผลเป็นเงินเพิ่ม

ข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียเวลามากที่สุด

ข้อผิดพลาดที่พบมากที่สุดคือการรอรวบรวมเอกสารจนใกล้กำหนดยื่น ทั้งที่แบบรายเดือนมีกำหนดตายตัวคือวันที่ 7 สำหรับภาษีหัก ณ ที่จ่าย และวันที่ 15 สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มและเงินสมทบประกันสังคม การส่งเอกสารช้าเพียงไม่กี่วันทำให้ไม่มีเวลากระทบยอดและมักจบด้วยการยื่นเพิ่มเติมภายหลัง

อีกกลุ่มหนึ่งคือการเข้าใจว่ากำไรทางบัญชีเท่ากับกำไรทางภาษี ทำให้ไม่ได้บวกกลับรายจ่ายต้องห้ามและไม่ได้เตรียมเอกสารพิสูจน์ผู้รับเงิน เมื่อถูกเรียกตรวจย้อนหลังจึงถูกประเมินภาษีเพิ่มพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่มในคราวเดียวกัน

สาเหตุที่งานล่าช้าหรือถูกตีกลับบ่อยที่สุด

• ไม่มีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี ณ วันจ่ายเงิน
• จำแนกประเภทเงินได้ไม่ตรงกับข้อของอนุสัญญา
• เอกสารต่างประเทศไม่มีคำแปลรับรองตามที่กำหนด
• อ้างสิทธิทั้งที่มีสถานประกอบการถาวรในไทย
• ยื่น ภ.ง.ด.50 โดยงบการเงินยังไม่ผ่านการตรวจสอบของผู้สอบบัญชี
• กิจการ BOI ไม่แยกบัญชีตามประเภทกิจการที่ได้รับสิทธิ

ศัพท์ที่ควรรู้เรื่องอนุสัญญาภาษีซ้อนและถิ่นที่อยู่ทางภาษี

Certificate of Residence

หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีที่ใช้อ้างสิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน

ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี

ผู้ที่อยู่ในไทยรวมกันตั้งแต่ 180 วันในปีภาษี ทำให้มีหน้าที่ทางภาษีตามเกณฑ์ที่กำหนด

ภ.ง.ด.51

แบบภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งรอบบัญชี ยื่นภายในสองเดือนนับแต่สิ้นหกเดือนแรก

50 ทวิ

หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายที่ผู้จ่ายต้องออกให้ผู้รับทันทีที่จ่ายเงิน

ภ.พ.20

ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่กรมสรรพากรออกให้หลังอนุมัติคำขอจดทะเบียน

DBD e-Filing

ระบบนำส่งงบการเงินอิเล็กทรอนิกส์ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

รายจ่ายต้องห้าม

รายจ่ายที่ประมวลรัษฎากรไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ ต้องบวกกลับ

แหล่งอ้างอิงหน่วยงาน

• กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากรและกำหนดเวลายื่นแบบแสดงรายการภาษี
• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — การนำส่งงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing
• สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ — มาตรฐานการบัญชีและข้อกำหนดผู้ทำบัญชี
• สำนักงานประกันสังคม — การขึ้นทะเบียนและการนำส่งเงินสมทบ
• สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) — เงื่อนไขสิทธิประโยชน์ทางภาษี
• กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ — การรับรองเอกสารและ Apostille